Shko te përmbajtja

Pse bateria e makinës suaj elektrike humb autonominë më shpejt se sa parashikojnë testet laboratorike

Pse bateria e makinës suaj elektrike humb autonominë më shpejt se sa parashikojnë testet laboratorike sapo filloni karikimin e shpejtë në nxehtësi

Kam kaluar dymbëdhjetë vjet duke studiuar paketat litio-jon në automjetet elektrike, dhe hendeku midis të dhënave të cikleve laboratorike dhe asaj që ndodh në të vërtetë në rrugë është ende më i madh se sa shumica e njerëzve presin. Paketat që duken në rregull pas disa mijëra ciklesh të kontrolluara në një dhomë klimatike shpesh shfaqin humbje më të shpejtë të kapacitetit sapo të fillojnë karikimet e shpejta DC në temperatura mjedisore mbi 30°C. Faktori kryesor nuk është mosha kalendarike—por kombinimi i shkallëve të larta të karikimit dhe temperaturave të larta të qelizave, të cilat sistemi i menaxhimit termik nuk i kontrollon plotësisht gjatë seancave njëra pas tjetrës.

Shumica e paketave të baterive të automjeteve elektrike sot përdorin qeliza NMC ose LFP me ftohje të lëngshme. Në laborator mund të mbani ngushtë temperaturën e qelizave dhe të kufizoni shkallën e ngarkimit, kështu që ruajtja e kapacitetit pas 1,000 cikleve të plota ekuivalente shpesh mbetet mbi 90%. Në rrugë, qarku i ftohjes duhet të përballet me nxehtësinë nga qelizat dhe me nxehtësinë e thithur nga ajri i ambientit dhe rruga. Kur një shofer lidhet me një karikues 150–250 kW në një ditë të nxehtë, temperaturat e qelizave mund të arrijnë në mes të 40-ave °C edhe me sistemin e ftohjes duke punuar me kapacitet të plotë. Ky interval temperaturash përshpejton reaksionet anësore në ndërfaqet e anodës dhe katodës.

Numrat e laboratorit nga një krahasim i kontrolluar

Ne i nënshtruam dy grupe modulësh nga e njëjta seri prodhimi testeve të përshpejtuara. Një grup u ciklos në 25°C me një shkallë maksimale karikimi 1C. Grupi tjetër u ciklos në 40°C temperaturë qelqi me shkallë karikimi deri në 2.5C për të simuluar karikime të shpejta DC të përsëritura. Pas 800 cikleve të plota ekuivalente, grupi me 25°C kishte humbur rreth 6% të kapacitetit. Grupi me 40°C me shkallë të lartë kishte humbur 11–13%. Rritja e impedancës ishte gjithashtu më e lartë në grupin e nxehtë—rreth 18% krahasuar me 9%. Shpërbërjet pas testit treguan shtresa më të trasha SEI dhe më shumë dëshmi të depozitimit të litiumit në anodat e qelizave me temperaturë të lartë dhe shkallë të lartë. Dallimi nuk ishte dramatik në terma absolutë, por ishte i qëndrueshëm dhe mjaft i madh për të shpjeguar pse disa automjete humbasin një distancë të dukshme shumë para se odometri të arrijë kilometrazhin ku, sipas matematikës së garancisë, duhet të ishte.

Rasti në terren nga një flotë në klimë të nxehtë

Një flotë shpërndarjeje me furgonë elektrikë në një rajon që rregullisht ka temperatura ditore prej 35–38 °C filloi të raportojë humbje të autonomisë më të shpejtë se sa pritej pas rreth 18 muajsh. Furgonët kryesisht karikoheshin gjatë natës me rrymë alternative (AC), por shoferët gjithashtu përdornin karikues të shpejtë me rrymë direkte (DC) dy ose tre herë në javë gjatë turnit. Të dhënat e bordit treguan se temperaturat e qelizave shpesh arrinin 42–46 °C gjatë atyre seancave të karikimit të shpejtë, edhe pse sistemi i ftohjes ishte aktiv. Humbja mesatare e kapacitetit në të gjithë flotën po shkonte rreth 8–9% në vit, në vend të 3–4% që kishte sugjeruar parashikimi më i butë i ciklit të punës së prodhuesit. Automjetet që qëndruan në karikim me rrymë alternative (AC) dhe shmangën pjesën më të nxehtë të ditës shfaqën afërsisht gjysmën e asaj norme. Pasi flota shtoi një rregull të thjeshtë—kufizoni karikimin e shpejtë me rrymë DC kur temperatura e ambientit ishte mbi 32°C dhe i jepni paketës 20–30 minuta ftohje aktive më pas—shkalla vjetore e humbjes ra më pranë 5%. Vetë paketat nuk ishin ndryshuar; kishte ndryshuar cikli i punës.

Çfarë shfaqet në përdorim të përditshëm

Sistemet e menaxhimit termik në shumicën e makinave elektrike aktuale janë dimensionuar për një kombinim të ngasjes dhe karikimit të shpejtë të rastësishëm, jo për seanca të përsëritura me fuqi të lartë në nxehtësi të lartë ambientale. Lëngu ftohës mund të largojë nxehtësinë, por ka një vonesë, dhe qelizat në qendër të një moduli shpesh nxehen më shumë se sensorët pranë pllakave ftohëse. Paketat LFP përballojnë më mirë nxehtësinë nga pikëpamja e jetëgjatësisë sesa shumë paketa NMC, por ato megjithatë humbasin më shumë kapacitet kur ngarkohen rregullisht mbi 40°C gjatë ngarkimit, më shumë sesa sugjeron data e cikleve në temperaturë dhome.

Humbja e autonomisë në kushte reale gjithashtu përkeqësohet, sepse shoferët vërejnë uljen dhe fillojnë të karikojnë më shpesh, gjë që shton më shumë ngjarje me shkallë të lartë karikimi. Testet e laboratorit që citojnë 1,000 ose 1,500 cikle deri në 80% të kapacitetit zakonisht supozojnë temperaturë të kontrolluar dhe shkallë të moderuara. Sapo të shtosh temperatura të qëndrueshme të qelizave në të ulëtat deri në mes të 40 °C dhe disa karikime të shpejta me rrymë DC çdo javë, mekanizmat e plakjes kalendarike dhe ciklike grumbullohen më shpejt sesa tregojnë ato grafikë.

Nëse një makinë elektrike humb autonominë më shpejt se sa pritej në një klimë të nxehtë, gjërat e para që ia vlen t'i kontrolloni janë sa shpesh ajo përdor karikimin e shpejtë DC dhe çfarë niveli arrijnë në të vërtetë temperaturat e qelizave gjatë atyre seancave. Dallimi midis një pakete që qëndron afër 30°C dhe një tjetre që rregullisht arrin 45°C nën ngarkesë është mjaft i madh për të ndryshuar normën e degradimit me disa përqindje në vit, edhe kur gjithçka tjetër duket normale.